Wydziedziczenie w testamencie część 2

W pierwszej części wpisu na temat wydziedziczenia opisałem główne przesłanki i powody takiej czynności teraz więcej na temat praktyki sądowej. Więcej informacji w mojej kancelarii notariusza w Centrum Warszawy przy ulicy Chopina 5a.

Przyczyna wydziedziczenia zawsze powinna wynikać z testamentu. Najlepiej, jeśli taką ostatnią wolę spisze notariusz, ale może ona też mieć inną formę, np. testament własnoręczny. Ważnym jest, że  nie jest możliwe wydziedziczenie częściowe ani tzw. wydziedziczenie za karę, warunkowe, jeśli np. córka czy syn nie zmienią nagannego trybu życia. Spadkodawca nie może wydziedziczyć osoby należącej do kręgu najbliższych, jeżeli jej przebaczył. W razie ustalenia przez sąd, że rzeczywiście do tego doszło, wydziedziczony odzyskuje prawo do zachowku. Jeżeli wydziedziczony uważa, iż spadkodawca go skrzywdził swoją decyzją, może wystąpić przeciwko drugiemu spadkobiercy do sądu o wypłacenie mu zachowku.

Dopuszczalność wydziedziczenia będzie oceniał sąd. Spadkobierca niegodny  W określonych drastycznych sytuacjach spadkobierca może być odsunięty od schedy, choć spadkodawca go formalnie nie wydziedziczył. Możliwe jest bowiem uznanie przez sąd spadkobiercy za niegodnego. Spadkobierca może być uznany za niegodnego tylko w trzech wypadkach, a konkretnie, gdy: – dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, – podstępem lub groźbą skłonił go do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził w sporządzeniu lub odwołaniu ostatniej woli, – umyślnie ukrył lub zniszczył, podrobił lub przerobił testament albo świadomie skorzystał z testamentu podrobionego lub przerobionego przez inną osobę.

Często zdarza się, że spadkodawca przebaczył wydziedziczonemu. Przebaczenie powszechnie uznawane jest za akt woli o charakterze uczuciowym, który polega na puszczeniu w niepamięć wyrządzonych krzywd i doznanych urazów. Jeśli zaszła, któraś z przesłanek wydziedziczenia, a następnie spadkodawca przebaczył spadkobiercy, to wydziedziczenie jest bezskuteczne (art. 1010 § 1 k.c.).

Zdarzają się jednak sytuacje, w których spadkodawca w chwili przebaczenia nie miał zdolności do czynności prawnych. W takim wypadku przebaczenie jest skuteczne, jeśli nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem. Przebaczenie powszechnie uznawane jest za akt woli o charakterze uczuciowym, który polega na puszczeniu w niepamięć wyrządzonych krzywd i doznanych urazów.

shutterstock_21240562_86134

Wydziedziczenie za ciężkie przestępstwo

Dla uznania za niegodnego dziedziczenia z pierwszej przyczyny sąd musi ustalić, czy przestępstwo ma charakter ciężkiego. Takim właśnie może być np. uszkodzenie ciała, zabójstwo, doprowadzenie do targnięcia się na życie, pobicie, pozostawienie spadkodawcy w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia, znęcanie się. Sprawa jest jasna, gdy sąd karny wydał wyrok skazujący. Uznania za niegodnego może się domagać każdy, kto ma w tym interes.

Skutki prawne wydziedziczenia nie dotyczą zstępnych wydziedziczonego (jego dzieci, wnuków i tak dalej). Konsekwencją wydziedziczenia jest to, że wydziedziczony traci uprawnienie do żądania określonej sumy pieniężnej z zachowku, ale także nie jest już spadkobiercą. W jego miejsce wchodzą jego zstępni. Zstępnym wydziedziczonego należy się zachówek, chociażby zstępny spadkodawcy żył dłużej niż spadkodawca.

Dzieci nie odpowiadają za ojców. Wydziedziczenie syna nie może dotknąć wnuków, chyba że również ich zachowanie było naganne, ale wtedy także ich spadkodawca musiałby wydziedziczyć. Dzieciom wydziedziczonego, gdyby nie dożyli spadku, to wnukom, należy się przynajmniej zachowek. Jeśli w testamencie wydziedziczającym nikt nie został wyznaczony spadkobiercą, wnuki dojdą do spadku jako spadkobiercy ustawowi. Spadkobierca uznany za niegodnego zostaje wyłączony z dziedziczenia, tak jakby nie dożył spadku. Oznacza to, że jego dzieci czy wnuki dziedziczą udział, jaki by mu przypadł, gdyby nie werdykt sądu.

Polecam też artykuł, który stał się podstawą ni niejszego wpisu: https://www.rp.pl/artykul/299352-Spadkodawca-moze–wydziedziczyc-.html